Spiral (Rahim İçi Araç – RİA) Taktırma Ankara: Çeşitleri, Uygulama Süreci ve Merak Edilenler
Spiral (Rahim İçi Araç – RİA), gebelikten korunmak amacıyla rahim içerisine yerleştirilen, T şeklinde, küçük, esnek ve yüksek koruyuculuğa sahip modern bir doğum kontrol yöntemidir. Dünya genelinde en sık tercih edilen geri döndürülebilir korunma yöntemlerinden biri olan spiral, türüne göre 3 ila 10 yıl boyunca %99’un üzerinde koruma sağlar.
Ankara’daki kliniğimizde Doç. Dr. Zeynep Aslı Kaplan tarafından gerçekleştirilen spiral taktırma işlemi; hastanın tıbbi geçmişi, adet düzeni ve beklentileri detaylı bir jinekolojik muayene ile değerlendirildikten sonra kişiye özel olarak planlanmaktadır.
Spiral (Rahim İçi Araç) Çeşitleri Nelerdir?
Günümüzde jinekoloji pratiğinde temel olarak üç farklı spiral türü kullanılmaktadır:
Bakırlı Spiral (Hormonsuz RİA):
Yapısındaki bakır iyonları sayesinde spermlerin hareketliliğini ve döllenme kapasitesini engeller.
Hormon içermez; bu nedenle hormon kullanmak istemeyen veya tıbbi açıdan hormon kullanması sakıncalı olan kadınlar için idealdir.
Koruyuculuk süresi 5 ile 10 yıl arasında değişir. Bazı hastalarda adet kanaması miktarında hafif artışa neden olabilir.
Hormonlu Spiral (Levonorgestrel İçeren RİA – Mirena / Kyleena):
Rahim içine her gün çok düşük dozda progesteron (levonorgestrel) hormonu salgılayarak rahim ağzı sıvısını koyulaştırır ve rahim iç tabakasını inceltir.
Tedavi edici özelliği vardır: Şiddetli ve uzun süren adet kanamalarını belirgin şekilde azaltır, adet sancılarını hafifletir ve rahim duvarı kalınlaşmasına (endometrial hiperplazi) karşı koruma sağlar.
Koruyuculuk süresi 5 yıldır.
Boncuklu Spiral (Çerçevesiz RİA – Gynefix):
Klasik T şeklindeki plastik gövdeye sahip değildir; esnek bir iplik üzerine dizilmiş bakır silindirlerden oluşur ve rahim tavanına sabitlenir.
Rahim hacmi küçük olan, hiç doğum yapmamış kadınlarda kayma riskini minimize etmek amacıyla tercih edilebilir.
| Özellik | Bakırlı Spiral | Hormonlu Spiral |
| Hormon İçeriği | Yok | Düşük doz progesteron |
| Koruma Süresi | 5 – 10 Yıl | 5 Yıl |
| Adet Düzenine Etkisi | Kanama miktarını hafif artırabilir | Kanamayı ve sancıyı azaltır |
| Ek Fayda | Acil korunma amacıyla da takılabilir | Aşırı adet kanaması tedavisinde kullanılır |

Rahim İçi Araç (RİA – Spiral)
Spiral Ne Zaman Takılır?
Spiral uygulaması için en ideal zaman, adet kanamasının devam ettiği günlerdir (özellikle adetin 2. ile 5. günleri arası). Bunun iki temel nedeni vardır:
Gebelik ihtimalinin kesin olarak dışlanmış olması.
Adet döneminde rahim ağzı kanalının doğal olarak hafifçe açık olması sayesinde işlemin çok daha konforlu gerçekleşmesi.
Ancak gebelik testinin negatif olduğu kesinleştirildikten sonra adetin herhangi bir gününde de spiral takılabilir. Ayrıca normal doğumdan 6 hafta sonra, sezaryen doğumdan ise 8-12 hafta sonra (emzirme döneminde güvenle) spiral uygulanabilir.
Spiral Nasıl Takılır? Ağrılı Bir İşlem midir?
Spiral taktırma işlemi, poliklinik şartlarında uygulanan ve yaklaşık 5-10 dakika süren pratik bir prosedürdür.
Ultrason ve Muayene: İşlem öncesinde vajinal ultrasonografi ile rahmin pozisyonu, boyutu ve rahim içinde spiral takılmasına engel bir durum (miyom, polip vb.) olup olmadığı değerlendirilir.
Hazırlık: Rahim ağzı antiseptik solüsyonlarla temizlenir.
Yerleştirme: Spiral, kendi özel ince aplikatörü yardımıyla rahim boşluğuna nazikçe yerleştirilir. Aplikatör çıkarıldıktan sonra spiralin ucundaki ince ipler rahim ağzında 1-2 cm kalacak şekilde kısaltılır.
Kontrol: İşlem bitiminde ultrason ile spiralin rahim içinde doğru noktada olup olmadığı anında teyit edilir.
Ağrı ve Anestezi Seçeneği: İşlem sırasında adet sancısına benzer kısa süreli bir kramp hissedilebilir. Ağrı eşiği düşük olan, hiç doğum yapmamış veya jinekolojik muayene kaygısı (vajinismus vb.) bulunan hastalarımızda lokal anestezi veya hafif sedasyon (uyutarak) seçenekleri ile işlem tamamen ağrısız şekilde tamamlanmaktadır.
Acil Durum Kontrasepsiyonunda Bakırlı Spiral
Riskli ilişkiyi takiben acil durum kontrasepsiyonunda sıklıkla ertesi gün hapları bilinse de, özellikle hormonal yöntem kullanamayan kadınlar için bakırlı spiralin 24 saat içinde takılması da seçenekler arasındadır.
Spiral Taktırdıktan Sonra Nelere Dikkat Edilmelidir?
İlk 3-5 Gün: İşlem sonrası ilk birkaç gün hafif kasık ağrısı ve lekelenme tarzında kanama görülmesi normaldir. Doktorunuzun önerdiği basit ağrı kesicileri kullanabilirsiniz.
Cinsel İlişki ve Deniz/Havuz: Enfeksiyon riskini önlemek amacıyla işlemden sonraki ilk 5-7 gün cinsel ilişkiden, havuz ve denizden uzak durulması önerilir; ayakta duş alınabilir.
Kontrol Muayenesi: Spiral takıldıktan 1 ay sonra (ilk adet bitiminde) kontrol ultrasonu yapılması, cihazın yerinden kaymadığından emin olmak için kritik öneme sahiptir. Sonrasında yılda bir rutin jinekolojik kontrol yeterlidir.
Kimler Spiral Taktıramaz?
Spiral oldukça güvenli bir yöntem olsa da aşağıdaki durumlarda uygulanması sakıncalıdır:
Gebelik şüphesi veya kesinleşmiş gebelik durumu
Aktif pelvik enfeksiyon (rahim veya tüplerde iltihap) varlığı
Nedeni henüz aydınlatılmamış anormal vajinal kanamalar
Rahim boşluğunun şeklini bozan büyük miyomlar veya doğumsal rahim anomalileri (perde vb.)
Bakır alerjisi veya Wilson hastalığı (bakırlı spiral için)
Sıkça Sorulan Sorular
Hiç doğum yapmamış kadınlar spiral taktırabilir mi? Evet, hiç doğum yapmamış (nullipar) kadınlar da spiral taktırabilir. Özellikle rahim boyutuna uygun ince tasarımlı hormonlu spiraller veya boncuklu spiraller genç ve doğum yapmamış kadınlarda güvenle kullanılmaktadır.
Spiral kayarsa veya yerinden oynarsa nasıl anlaşılır? Spiralin kayması durumunda şiddetli kasık ağrısı, ara kanamalar veya ilişki sırasında ağrı görülebilir. Bazen hiçbir belirti vermeden de yer değiştirebilir; bu nedenle ilk ay kontrolü ve yıllık ultrason takibi aksatılmamalıdır. Kayan ve çıkarılamayan spirallerde Histeroskopi ya da Laparoskopi ameliyatı ihtiyacı oluşabilir.
Spiral çıkarıldıktan ne kadar süre sonra hamile kalınır? Spiralin koruyuculuğu çıkarıldığı an sona erer. Doğurganlık üzerinde kalıcı bir olumsuz etkisi yoktur; spiral çıkarıldıktan sonraki ilk adet döngüsünde dahi gebelik oluşabilir.
Spiral fiyatları Ankara’da neye göre değişir?
Spiral taktırma ücretleri; tercih edilecek spiralin türüne (bakırlı, hormonlu veya boncuklu spiral) ve işlem sırasında anestezi uygulanıp uygulanmayacağına göre farklılık göstermektedir. Güncel bilgi ve muayene randevusu için kliniğimizle iletişime geçebilirsiniz.
