Bartholin Kisti ve Bartholin Apsesi

Bartholin kisti, vajina girişinin her iki yanında bulunan Bartholin bezlerinin kanallarının tıkanması sonucunda gelişen, içi sıvı dolu bir şişliktir. Genellikle tek taraflı ortaya çıkar. Küçük boyutlu kistler herhangi bir şikâyete neden olmayabilirken büyüdüklerinde ağrı, oturma güçlüğü ve cinsel ilişki sırasında rahatsızlık oluşturabilir.

Kistin enfekte olması durumunda ise Bartholin apsesi gelişebilir. Bu durumda şiddetli ağrı, kızarıklık, şişlik ve bazen ateş görülebilir.

Bartholin kisti ve apsesi kadın hastalıkları ve doğum pratiğinde karşılaşılan önemli vulvar problemlerdendir. Uygun tedavi seçeneğinin belirlenmesi, şikâyetlerin giderilmesi ve tekrarlama riskinin azaltılması açısından önemlidir.

Bartholin Bezleri Nedir?

Bartholin bezleri, vajina girişinin alt bölümünde, her iki tarafta yer alan küçük salgı bezleridir. Bu bezler özellikle cinsel uyarılma sırasında vajina girişinin nemlenmesine katkıda bulunan mukus yapısında bir salgı üretir.

Normal koşullarda bezlerin salgısı küçük kanallar aracılığıyla vajina girişine ulaşır.

Bu kanalların herhangi bir nedenle tıkanması sonucunda salgı bez içerisinde birikir ve Bartholin kisti oluşur.

Bartholin Kisti Neden Olur?

Bartholin kistinin temel nedeni, bezin salgısını vajina girişine taşıyan kanalın tıkanmasıdır.

Kanal tıkanıklığına neden olan faktörler arasında:

• Kanal ağzının daralması veya tıkanması
• Geçirilmiş enfeksiyonlar
• Bölgesel inflamasyon
• Kanal çevresindeki doku değişiklikleri
• Travma ve kanal hasarı

yer alabilir.

Bununla birlikte birçok hastada kistin oluşmasına neden olan kesin bir faktör belirlenemez.

Bartholin kisti tek başına cinsel yolla bulaşan bir hastalık değildir.

Bartholin Kisti Belirtileri Nelerdir?

Bartholin kistinin belirtileri kistin büyüklüğüne ve enfeksiyon gelişip gelişmediğine göre değişir.

Küçük kistler genellikle belirti vermez ve rutin jinekolojik muayene sırasında fark edilebilir.

Daha büyük kistlerde şu şikâyetler görülebilir:

• Vajina girişinin bir tarafında şişlik
• Dış genital bölgede asimetrik görünüm
• Otururken veya yürürken rahatsızlık
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
• Genital bölgede dolgunluk ve basınç hissi

Kist enfekte olduğunda belirtiler daha belirgin hale gelir.

Bartholin Apsesi Nedir?

Bartholin bezinin tıkanmasıyla oluşan kistin enfekte olması sonucunda içerisinde irin birikmesi ve çevre dokuda inflamasyon gelişmesi Bartholin apsesi olarak adlandırılır.

Bartholin apsesi genellikle hızlı gelişir ve oldukça ağrılıdır.

En sık görülen belirtiler:

• Vajina girişinin tek tarafında hızla büyüyen şişlik
• Şiddetli ağrı ve hassasiyet
• Ciltte kızarıklık ve sıcaklık artışı
• Oturma ve yürümede güçlük
• İrinli, bazen kötü kokulu akıntı
• Bazı hastalarda ateş ve genel durum bozukluğu

Bartholin apsesi geliştiğinde yalnızca ağrı kesici veya antibiyotik kullanımı yeterli olmayabilir. Çoğu hastada apsenin uygun şekilde boşaltılması gerekir.

Bartholin Kisti Nasıl Teşhis Edilir?

Bartholin kistinin tanısı çoğunlukla jinekolojik muayene ile konulur.

Vajina girişinin alt ve yan bölümünde, genellikle tek taraflı yerleşen, içi sıvı dolu şişlik tipik muayene bulgusudur.

Bartholin kisti ile karışabilecek diğer vulvar kitlelerin ayırıcı tanısı da önemlidir.

Özellikle 40 yaş üzerindeki kadınlarda yeni gelişen Bartholin bezi kitlesinde malignite olasılığı göz önünde bulundurulmalı ve uygun biyopsi değerlendirmesi yapılmalıdır.

Bartholin Kisti Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi seçimi kistin büyüklüğüne, hastanın şikâyetlerine, enfeksiyon varlığına ve daha önce tekrarlayıp tekrarlamadığına göre belirlenir.

1. Takip ve Konservatif Tedavi

Küçük, ağrıya neden olmayan ve enfekte olmayan Bartholin kistlerinde tedavi gerekmeyebilir.

Ilık oturma banyoları ve bölgesel sıcak uygulamalar bazı hastalarda rahatlama sağlayabilir.

Ancak büyüyen, ağrıya neden olan veya enfekte olan kistlerde jinekolojik değerlendirme gerekir.

2. Bartholin Kisti Drenajı

Kist veya apse içerisinde biriken sıvının ya da irinli içeriğin boşaltılması işlemidir.

Ancak yalnızca kesi yapılarak boşaltılması, kanalın yeniden kapanmasına bağlı olarak tekrarlama riskini artırabilir.

Bu nedenle uygun hastalarda kanalın açık kalmasını sağlayan yöntemler tercih edilir.

3. Word Kateter Uygulaması

Word kateter, Bartholin kisti veya apsesinin boşaltılmasının ardından yeni bir drenaj yolu oluşmasını sağlamak amacıyla kullanılan küçük balonlu bir kateterdir.

Kist boşaltıldıktan sonra yerleştirilen kateter genellikle 4-6 hafta kadar yerinde bırakılır.

Bu sürede yeni bir kanal oluşması ve salgının dışarı akabilmesi amaçlanır.

4. Marsupializasyon Ameliyatı

Marsupializasyon, Bartholin kisti veya apsesinin tedavisinde kullanılan cerrahi yöntemlerden biridir.

İşlem sırasında kist duvarı açılır, içerisindeki sıvı boşaltılır ve kist duvarının kenarları çevre dokulara dikilerek kalıcı bir açıklık oluşturulur.

Böylece salgının yeniden birikmesini önleyecek bir drenaj yolu oluşturulması hedeflenir.

Özellikle tekrarlayan veya büyük Bartholin kistlerinde tercih edilebilir.

5. Bartholin Bezinin Cerrahi Olarak Çıkarılması

Tekrarlayan ve diğer tedavilere yanıt vermeyen bazı olgularda Bartholin bezinin cerrahi olarak çıkarılması düşünülebilir.

Bu yöntem daha kapsamlı bir cerrahi girişimdir. Kanama ve çevre dokularda hasar riski nedeniyle genellikle diğer tedavi seçeneklerinin uygun olmadığı durumlarda değerlendirilir.

Bartholin Kisti Tekrarlar mı?

Evet. Bartholin kisti ve apsesi uygun tedavi sonrasında bile tekrarlayabilir.

Özellikle yalnızca drenaj yapılan hastalarda kanalın yeniden kapanması sonucunda kist tekrar oluşabilir.

Word kateter ve marsupializasyon gibi yöntemler, yeni bir drenaj yolu oluşturmayı amaçladığından tekrarlama riskini azaltmaya yardımcı olabilir. Ancak hiçbir yöntem tekrarlamayı tamamen ortadan kaldırmaz.

Bartholin Kisti Antibiyotikle Geçer mi?

Her Bartholin kistinde antibiyotik kullanılması gerekmez.

Enfeksiyon bulgusu olmayan basit kistlerde antibiyotik tedavisi genellikle gerekli değildir.

Bartholin apsesinde ise antibiyotik ihtiyacı; çevre dokuda selülit, sistemik enfeksiyon bulguları, hastanın klinik durumu ve eşlik eden enfeksiyonlara göre değerlendirilir.

Apse oluşmuşsa uygun drenaj tedavisi de önem taşır.

Bartholin Kisti Kanser Belirtisi Olabilir mi?

Bartholin bezi kanseri oldukça nadirdir. Bununla birlikte özellikle 40 yaş üzerindeki kadınlarda yeni ortaya çıkan Bartholin bezi kitlesinin dikkatle değerlendirilmesi gerekir.

Bu yaş grubunda biyopsi ile patolojik inceleme yapılması önerilir.

Her Bartholin kisti kanser anlamına gelmez. Ancak yeni gelişen kitlelerin ihmal edilmemesi önemlidir.

Ne Zaman Jinekoloğa Başvurulmalıdır?

Vajina girişinde tek taraflı şişlik fark edildiğinde, özellikle şişlik büyüyorsa veya ağrıya neden oluyorsa jinekolojik muayene önerilir.

Şiddetli ağrı, ateş, kızarıklık, hızlı büyüyen şişlik veya irinli akıntı varsa gecikmeden değerlendirme yapılmalıdır.

Bartholin kisti ve apsesinde doğru tanı ve uygun tedavi yönteminin seçilmesi, hastanın konforu ve tekrarlama riskinin azaltılması açısından önemlidir.

Bartholin Kisti Tedavisi Ankara

Bartholin kisti tedavisi, kistin büyüklüğüne, oluşturduğu şikâyetlere, enfeksiyon bulunup bulunmadığına ve daha önce tekrarlama öyküsüne göre planlanır. Ankara’da Bartholin kisti veya Bartholin apsesi nedeniyle kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvuran hastalarda öncelikle ayrıntılı jinekolojik muayene yapılır ve uygun tedavi yöntemi belirlenir.

Her Bartholin kistinin ameliyat edilmesi gerekmez. Küçük, ağrısız ve enfekte olmayan kistler takip edilebilir. Ancak büyüyen, günlük yaşamı etkileyen, cinsel ilişki sırasında ağrıya neden olan veya apseleşen kistlerde girişimsel tedavi gerekebilir.

Bartholin Kisti Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Bartholin kisti ameliyatında amaç yalnızca kistin içerisindeki sıvıyı boşaltmak değil, salgının yeniden birikmesini önleyecek bir drenaj yolu oluşturmaktır.

Uygulanacak cerrahi yöntem hastanın klinik durumuna göre seçilir. Word kateter uygulaması, marsupializasyon ve seçilmiş olgularda Bartholin bezinin çıkarılması başlıca tedavi seçenekleridir.

1. Word Kateter ile Bartholin Kisti Tedavisi

Word kateter, Bartholin kisti veya apsesi boşaltıldıktan sonra yeni bir drenaj kanalı oluşmasını sağlamak amacıyla kullanılan küçük balonlu bir kateterdir.

İşlem sırasında kist veya apse üzerine küçük bir kesi yapılır, içerik boşaltılır ve Word kateter yerleştirilir. Kateterin ucundaki balon, cihazın yerinde kalmasını sağlar.

Genellikle 4-6 hafta boyunca yerinde bırakılır. Bu sürede yeni bir kanal oluşması hedeflenir.

Word kateter, uygun hastalarda cerrahi doku çıkarılmasına gerek kalmadan uygulanabilen bir tedavi seçeneğidir.

2. Bartholin Kisti Marsupializasyon Ameliyatı

Marsupializasyon, özellikle tekrarlayan Bartholin kistlerinde kullanılan cerrahi tedavi yöntemlerinden biridir.

İşlem sırasında kist duvarı açılarak içerisindeki sıvı boşaltılır. Daha sonra kist duvarının kenarları çevre dokulara dikilerek kalıcı bir açıklık oluşturulur.

Bu sayede Bartholin bezinin salgısının dışarı akabileceği yeni bir kanal oluşturulması amaçlanır.

Marsupializasyon ameliyatı lokal veya genel anestezi altında, hastanın durumuna ve cerrahi planlamaya göre gerçekleştirilebilir.

İşlem sonrasında bir süre hassasiyet, hafif kanama ve akıntı görülebilir. İyileşme süreci hastaya ve uygulanan cerrahi yönteme göre değişir.

3. Bartholin Bezinin Cerrahi Olarak Çıkarılması

Bartholin bezinin tamamen çıkarılması, genellikle tekrarlayan ve diğer tedavi yöntemlerine yanıt vermeyen seçilmiş hastalarda değerlendirilir.

Bu işlem, çevre dokuların damarlanması nedeniyle kanama riski taşıyabilir. Bu nedenle her Bartholin kistinde tercih edilen ilk yöntem değildir.

Özellikle 40 yaş üzerindeki kadınlarda yeni gelişen Bartholin bezi kitlesinde biyopsi ve patolojik inceleme gerekliliği ayrıca değerlendirilmelidir.

Bartholin Apsesi Ameliyatı Ankara

Bartholin apsesi, Bartholin bezinin kanalının tıkanması ve enfeksiyon gelişmesi sonucunda oluşan, genellikle şiddetli ağrıya neden olan bir durumdur.

Hastalar çoğunlukla vajina girişinde tek taraflı şişlik, kızarıklık, zonklayıcı ağrı ve oturma veya yürümede güçlük şikâyetleriyle başvurur.

Bartholin apsesi tedavisinde temel yaklaşım, apse içeriğinin uygun şekilde boşaltılmasıdır. Uygun hastalarda Word kateter veya marsupializasyon gibi yöntemler tercih edilebilir.

Antibiyotik tedavisi ise çevre dokuda enfeksiyon, ateş, sistemik enfeksiyon bulguları veya eşlik eden özel klinik durumlara göre planlanır. Antibiyotik tek başına her zaman apse tedavisi için yeterli değildir.

Bartholin Kisti Ameliyatı Sonrası İyileşme

Bartholin kisti ameliyatı sonrasında iyileşme süreci uygulanan yönteme göre değişir.

İlk günlerde hafif ağrı, hassasiyet, şişlik ve lekelenme şeklinde kanama görülebilir.

İyileşme döneminde:

• Genital bölgenin temiz ve kuru tutulması,
• Hekimin önerdiği şekilde pansuman ve bakım yapılması,
• Önerilen ilaçların kullanılması,
• Kontrol muayenelerinin aksatılmaması,
• Cinsel ilişkiye ve tampon kullanımına hekimin önerdiği süre boyunca ara verilmesi

önemlidir.

Artan ağrı, ateş, yoğun kanama, kötü kokulu akıntı veya belirgin kızarıklık gelişirse yeniden değerlendirme gerekir.

Bartholin Kisti Ameliyatı Tekrarlar mı?

Bartholin kisti ve apsesi tedavi sonrasında tekrarlayabilir. Özellikle yalnızca kesi yapılarak boşaltılan kistlerde kanalın yeniden kapanması nedeniyle tekrarlama görülebilir.

Word kateter ve marsupializasyon gibi yöntemler yeni bir drenaj yolu oluşturmayı amaçlar. Bununla birlikte hiçbir yöntem tekrarlama riskini tamamen ortadan kaldırmaz.

Ankara’da Bartholin kisti tedavisi için başvuran hastalarda tedavi seçimi; kistin özellikleri, önceki tedaviler ve hastanın beklentileri değerlendirilerek kişiye özel planlanmalıdır.

Bartholin kisti veya apsesi şikâyetiniz varsa kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından değerlendirilmeniz, sizin için uygun tedavi yönteminin belirlenmesi açısından önemlidir.

Bilimsel kaynak; RCOG

Bu içerik Ankara Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Zeynep Aslı Kaplan tarafından bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. Her türlü tıbbi tedavi için öncelikle hekiminize başvurunuz.