Türkiye’de kürtaj, belirli yasal koşullar çerçevesinde yapılabilen tıbbi bir işlemdir. Gebeliğin isteğe bağlı olarak sonlandırılması, 1983 yılında yürürlüğe giren 2827 sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun ile yasal bir zemine kavuşmuştur. Yasal kürtaj ülkemizde hastane ve ruhsatlı muayenehanelerde yapılabilmektedir.
Bununla birlikte kürtajın hangi gebelik haftasına kadar yapılabileceği, evli kadınlarda eş rızasının gerekip gerekmediği, 10 haftadan sonraki gebeliklerde hangi koşulların geçerli olduğu ve işlemin kimler tarafından yapılabileceği sıklıkla merak edilmektedir.
Türkiye’de kürtajın yasal çerçevesini bilmek, gebeliği sonlandırmayı düşünen kadınların doğru ve güvenilir sağlık hizmetine zamanında ulaşabilmesi açısından önemlidir.
1. Türkiye’de kürtaj yasal mı?
Evet. Türkiye’de isteğe bağlı gebelik sonlandırılması, 2827 sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun’un 5. maddesi kapsamında yasaldır.
Kanuna göre, annenin sağlığı açısından tıbbi bir sakınca bulunmadığı takdirde gebeliğin 10. haftası doluncaya kadar kadının isteği üzerine rahim tahliyesi yapılabilir.
Dolayısıyla Türkiye’de kürtaj tamamen yasaklanmış bir işlem değildir. Ancak gebelik haftasına, kişinin medeni ve hukuki durumuna ve tıbbi gerekliliklere bağlı olarak farklı yasal koşullar uygulanmaktadır.
2. Kürtaj kaç haftaya kadar yasaldır?
Türkiye’de isteğe bağlı kürtaj için yasal sınır gebeliğin 10. haftasıdır.
2827 sayılı Kanun’un 5. maddesine göre:
- Gebeliğin 10. haftası doluncaya kadar, tıbbi sakınca bulunmaması koşuluyla kadının isteği üzerine kürtaj yapılabilir.
- 10 haftadan sonraki gebeliklerde isteğe bağlı kürtaj yapılamaz.
- Ancak kanunda belirtilen tıbbi zorunluluklar söz konusu olduğunda gebelik daha ileri haftalarda da sonlandırılabilir.
Gebelik haftasının doğru belirlenmesi önemlidir. Gebelik haftası genellikle son adet tarihinin ilk gününden itibaren hesaplanır. Ultrason değerlendirmesiyle gebelik haftası ve embriyonun gelişimi de değerlendirilir.
Bu nedenle gebelik şüphesi olan kadınların zaman kaybetmeden kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurması önerilir.
3. Evli kadınlarda kürtaj için eşin izni gerekir mi?
Türkiye’deki mevcut yasal düzenlemeye göre evli kadınlarda isteğe bağlı kürtaj için eş rızası gerekmektedir.
2827 sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun’un 6. maddesinde, kanunun 5. maddesinin ilk fıkrası kapsamında yapılacak rahim tahliyesinde, kadın evli ise eşinin de rızasının alınması gerektiği belirtilmektedir.
Bu nedenle:
- Evli olmayan yetişkin kadınlar kendi rızalarıyla işlem için başvurabilir.
- Evli kadınlarda yasal düzenleme gereği eş rızası aranır.
- Eş rızası, kanunda belirtilen isteğe bağlı gebelik sonlandırılması hükümleri kapsamında değerlendirilir.
Burada önemli bir ayrıntı, eş rızası şartının tıbbi acil durumlara ilişkin istisnalarının bulunmasıdır.
4. 18 yaşından küçük kadınlarda kürtaj yapılabilir mi?
Evet. Ancak reşit olmayan gebelerde ek yasal izin koşulları bulunmaktadır.
2827 sayılı Kanun’un 6. maddesine göre:
- Küçüklerde küçüğün kendi rızası ile birlikte velisinin izni gerekir.
- Vesayet altında bulunan ve kanunda belirtilen hukuki koşulları taşıyan kişilerde kişinin rızası, vasinin rızası ve sulh hâkiminin izni aranır.
Bu durumlarda başvurunun bireysel olarak değerlendirilmesi ve gerekli hukuki prosedürlerin tamamlanması gerekir.
5. 10 haftadan sonra kürtaj yapılabilir mi?
Türkiye’de 10 haftadan sonra isteğe bağlı kürtaj yasal değildir. Ancak belirli tıbbi zorunluluklarda gebeliğin sonlandırılması mümkündür.
2827 sayılı Kanun’un 5. maddesine göre gebelik 10 haftadan fazla ise aşağıdaki durumlarda rahim tahliyesine izin verilebilir:
Anne hayatını tehdit eden durumlar:
Gebeliğin devam etmesinin annenin hayatını tehdit ettiği veya edeceği durumlarda gebelik sonlandırılabilir.
Ağır fetal anomaliler:
Doğacak çocukta veya onu takip edecek nesillerde ağır maluliyete neden olabilecek durumlar söz konusu olduğunda, kanunda belirtilen uzman hekim raporları doğrultusunda gebelik sonlandırılabilir.
Bu durumların objektif tıbbi bulgularla değerlendirilmesi ve kadın hastalıkları ve doğum uzmanı ile ilgili branştan bir uzmanın gerekçeli raporlarının bulunması gerekir.
Ayrıca derhal müdahale edilmediğinde kadının hayatını veya hayati organlarından birini tehdit eden acil durumlarda kanunun öngördüğü özel hükümler uygulanır.
6. Tecavüz veya cinsel saldırı sonucu oluşan gebeliklerde kürtaj yasal mı?
Evet. Türk Ceza Kanunu’nun 99. maddesinin 6. fıkrasında bu durum için özel bir düzenleme bulunmaktadır.
Kadının mağduru olduğu bir suç sonucunda gebe kalması halinde, gebelik süresi 20 haftadan fazla olmamak ve kadının rızasının bulunması koşuluyla gebelik sonlandırılabilir.
Ancak bu işlemin uzman hekimler tarafından hastane ortamında gerçekleştirilmesi gerekir.
Bu düzenleme, 10 haftalık isteğe bağlı kürtaj sınırından farklı ve özel bir hukuki istisnadır.
7. Kürtaj işlemi kimler tarafından yapılabilir?
Gebeliğin sonlandırılması, ilgili mevzuatta belirtilen yetkinlik ve sağlık kuruluşu koşullarına uygun olarak gerçekleştirilmelidir.
Rahim Tahliyesi ve Sterilizasyon Hizmetlerinin Yürütülmesi ve Denetlenmesine İlişkin Tüzük kapsamında, 10 haftayı geçmeyen gebeliklerde rahim tahliyesi kadın hastalıkları ve doğum uzmanlarınca yapılır.
İşlem öncesinde gebelik haftası belirlenmeli, ultrason değerlendirmesi yapılmalı, hastanın sağlık durumu ve işlem açısından olası riskleri değerlendirilmelidir.
İşlemin gerçekleştirileceği sağlık kuruluşunun mevzuata uygun koşulları sağlaması da önemlidir.
8. Türkiye’de kürtaj için yasal sınır ile tıbbi sınır aynı mıdır?
Hayır. Yasal sınır ile tıbbi değerlendirme birbirinden farklı kavramlardır.
Türkiye’de isteğe bağlı gebelik sonlandırılması için yasal sınır 10 haftadır. Ancak her gebelikte işlem kararı yalnızca gebelik haftasına bakılarak verilmez.
Hastanın genel sağlık durumu, gebeliğin özellikleri, eşlik eden hastalıklar ve olası komplikasyonlar da değerlendirilmelidir.
Kürtaj, uygun koşullarda ve deneyimli sağlık profesyonelleri tarafından gerçekleştirildiğinde güvenli bir tıbbi işlemdir. Bununla birlikte her tıbbi müdahalede olduğu gibi enfeksiyon, kanama ve rahim içi yapışıklık gibi komplikasyon riskleri bulunabilir.
Bu nedenle işlem öncesinde kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından değerlendirme yapılması önemlidir.
Sonuç: Türkiye’de kürtaj hakkındaki yasal düzenlemeler
Türkiye’de kürtaj, 2827 sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun ve Türk Ceza Kanunu kapsamında düzenlenmiştir.
Özetle:
- İsteğe bağlı kürtaj, gebeliğin 10. haftası doluncaya kadar yasal koşullarla yapılabilir.
- Evli kadınlarda kanun gereği eş rızası aranır.
- Reşit olmayan kişilerde veli izni ve kişinin kendi rızasına ilişkin hükümler uygulanır.
- Anne hayatını tehdit eden veya kanunda belirtilen ağır fetal risklerin bulunduğu durumlarda 10 haftadan sonra da gebelik sonlandırılabilir.
- Suç sonucu oluşan gebeliklerde, TCK 99/6 kapsamında 20 haftaya kadar özel bir yasal istisna bulunmaktadır.
Gebeliğin sonlandırılması hakkında karar verirken doğru bilgilendirme almak ve zaman kaybetmeden kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurmak önemlidir.
Ankara’da Kürtaj ve Gebelik Sonlandırma Hakkında (Ankara Yasal Kürtaj)
Ankara’da kürtaj ve gebelik sonlandırma süreci hakkında doğru ve güvenilir bilgi almak isteyen kadınlar, kadın hastalıkları ve doğum uzmanı değerlendirmesine başvurabilir.
Doç. Dr. Zeynep Aslı Kaplan, Ankara’da kadın hastalıkları ve doğum uzmanı olarak gebelik değerlendirmesi, istenmeyen gebeliklerde yasal süreç, gebelik haftasının belirlenmesi ve gebelik sonlandırma seçenekleri hakkında bilgilendirme sağlamaktadır.
Kürtaj öncesinde gebelik haftasının ultrasonografi ile belirlenmesi, hastanın genel sağlık durumunun değerlendirilmesi ve işlemin yürürlükteki yasal düzenlemelere uygun koşullarda planlanması önemlidir.
Ankara’da kürtaj hakkında bilgi almak, gebelik haftanızı değerlendirmek ve size uygun tıbbi seçenekleri öğrenmek için kliniğimizle iletişime geçebilirsiniz.
Doç. Dr. Zeynep Aslı Kaplan – Ankara Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
Web sitesi: https://zeynepaslikaplan.com/ankarakurtaj
Konu ile ilgili yazılar:
Kürtaj sonrası dikkat edilmesi gerekenler
